Τρίτη, 11 Μαρτίου 2014

10 Φεβρουαρίου 2014 - Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΡΝΟΥ ΧΟΡΟΥ - MARTHA GRAHAM

Της Μαρίας Τσάκωνα


Είναι γνωστό πως πολλοί την αμφισβήτησαν, κάποιοι ίσως και προσπάθησαν να καταστρέψουν αυτό που ένιωθε για το χορό, αλλά δεν τα κατάφεραν, γιατί το δικό της πάθος ήταν τρομακτικά ανίκητο. Στις μέρες μας αυτό έχει αλλάξει, καθώς μετά το θάνατό της όλοι κατάλαβαν, ότι παρόλο την απουσία της,  το συναίσθημα ήταν τόσο φλογερό και δυνατό όπως στην αρχή. Οι τεχνικές της ήταν άκρως εκφραστικές και απαράμιλλες στη διάρκεια των χρόνων. Αυτή φυσικά η προσωπικότητα δε θα μπορούσε να ήταν άλλη από την Martha Graham.

Γεννήθηκε σε ένα προάστιο του Πίτσμπουργκ, στην Πενσυλβανία, στις 11 Μαΐου του 1894. Επηρεάστηκε από μικρή ηλικία από τον πατέρα της ο οποίος ήταν γιατρός , που ειδικευόταν στις  νευρικές αναταραχές. Ο Δρ.Graham πίστευε πως ο καθένας θα μπορούσε μέσω του σώματός του να εκφράσει τα συναισθήματά του κάτι το οποίο κέντρισε το ενδιαφέρον της μικρής του κόρης. Στη δεκαετία του 1910 η οικογένεια της μετακόμισε στη Καλιφόρνια. Όταν η Μάρθα έκλεισε τα 17 της χρόνια παρακολούθησε μια παράσταση στην οποία πρωταγωνιστούσε η Ruth St.Denis. Μετά το τέλος της παράστασης αυτή ικέτευε τους γονείς της να της επιτρέψουν να σπουδάσει χορό, όμως αυτοί λόγω των αντιλήψεων εκείνης της εποχής της το απαγόρευσαν.

Η Graham εγγεγραμμένη σ’ ένα κολλέγιο προσανατολισμένο στις τέχνες, έπειτα από το θάνατο του πατέρα της, αποφάσισε να εγγραφεί στην σχολή της Ruth St.Denis και του συζύγου της Ted Shawn. Εκεί πέρασε πάνω από οκτώ χρόνια τόσο ως φοιτήτρια αλλά και ως εκπαιδεύτρια. Δουλεύοντας κυρίως με τον Ted Shawn βελτίωσε την τεχνική της και άρχισε να χορεύει σε επαγγελματικό επίπεδο. Προς μεγάλη της έκπληξη ο δάσκαλός της, της χορογράφησε την παραγωγή "Xochitl" ειδικά για αυτήν. Η άγρια συναισθηματική απόδοση της απέσπασε θριαμβευτικές κριτικές. Έπειτα από τις άλλες θέσεις που ανέλαβε κατάφερε να ιδρύσει το 1926 τη δική της σχολή την οποία και ονόμασε Martha Graham Dance Company. Αρχικά τα προγράμματα της ήταν παρόμοια στιλιστικά με αυτά των δασκάλων της, όμως μετά από λίγο καιρό άρχισε να αποκτά τη δική της καλλιτεχνική χορευτική ‘’φωνή’’ και να πειραματίζεται. Ολοένα και πιο τολμηρή η Μάρθα απεικόνιζε τα οράματα της μέσω αταίριαστων, σπαστικών, τρομακτικών κινήσεων που έδιναν διέξοδο στα πνευματικά και συναισθηματικά, υπόγεια ρεύματα που χαρακτηρίζουν και άλλες μορφές δυτικών χορών. Ο μουσικός Louis Horst πήγε ως διευθυντής της εταιρίας της και έμεινε για σχεδόν όλη την καριέρα της. Μερικά από τα πιο διάσημα και εντυπωσιακά έργα της Graham περιλαμβάνουν και τα: Frontier, Appalachian Spring, Seraphic Dialogue και Lamentation.

Παρά το γεγονός ότι πολλοί κριτικοί εκείνης της εποχής περιέγραφαν την κίνησή της ως άχαρη και τις κινήσεις τις ως άσχημες, άρχισε να γίνεται όλο και πιο σεβαστή στην πάροδο του χρόνου και η αφοσίωσή της στο χορό από πολλούς θεωρείται ως ένα σημαντικό επίτευγμα στην πολιτιστική ιστορία της Αμερικής. Η Graham συνέχισε να χορεύει μέχρι τα 60 της χρόνια και χορογραφούσε μέχρι το θάνατό της στις 1 Απριλίου 1991, αφήνοντας πίσω της μια κληρονομιά έμπνευσης όχι μόνο στους χορευτές αλλά και σε όλους τους καλλιτέχνες όλων των ειδών.