Τρίτη, 27 Ιανουαρίου 2015

Η Ενδοοικογενειακή Βία







Η Ενδοοικογενειακή Βία
Της Δήμητρας Μπίστικα
Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί μορφή βίας  η οποία λαμβάνει χώρο μέσα στην οικογένεια, καταλύοντας την έννοια αλλά και την αξία της ανθρώπινης ελευθερίας και αξιοπρέπειας αλλά και της ύπαρξης του φιλελεύθερου ιδεώδους. Η ενδοοικογενειακή βία ενδέχεται να εκδηλωθεί μέσα από διάφορους τρόπους: πιο συχνό είναι το φαινόμενο της σωματικής βίας, μα εξίσου αξιοσήμαντες είναι και οι επιπτώσεις ψυχολογικής, σεξουαλικής μα και λεκτικής μορφής βίας.
Το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας έχει λάβει στις μέρες μας τέτοιες διαστάσεις, ώστε σήμερα να περιγράφεται πλέον ως ένα κοινωνική μάστιγα. Πρόκειται για ένα φαινόμενο  το οποίο απομυθοποιεί ή ακόμα και ακυρώνει  τον όρο ``οικογένεια’’, όπως τουλάχιστον τον νοηματοδοτεί με τον τρόπο της η Ελληνική κοινωνία. Ο όρος οικογένεια πρόσδιδε από τα αρχαία ακόμη χρόνια τα συναισθήματα αγάπης, ασφάλειας, αλληλοβοήθειας, φροντίδας αλλά και ισότητας ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Αντίθετα, χαρακτηριστικά φόβου, βίας ή και κακομεταχείρησης ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας, αποτελούν μια παλιά ανάμνηση των όσων συνέβαιναν ανάμεσα στις οικογένειες των μεταγενέστερων χρόνων του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Η βία στα πλαίσια της οικογένειας προβάλλει κατά κύριο λόγο μια ανάρμοστη ανδρική συμπεριφορά προς τα παιδιά ή και τις γυναίκες τους, δίχως όμως να αποκλείουμε το γεγονός ότι η γυναίκα μπορεί να είναι αυτή που θα ασκήσει βία σε κάποιο από τα μέλη της οικογένειάς της.
Το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας παρουσιαζόταν και προβλημάτιζε ανέκαθεν. Ωστόσο, στις μέρες μας άρχισε να συζητείται δημόσια και να αναζητούνται τρόποι αντιμετώπισης του.
Οι παράγοντες που προκαλούν Ενδοικογενειακή Βία

    • Η γεωγραφική απομόνωση της οικογένειας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κακοποίηση, καθώς το θύμα τις περισσότερες φορές δεν έχει στην διάθεσή του υποστηρικτικά ή δικαιολογητικά στοιχεία με συνέπεια ο δράστης να μπορεί εύκολα να έχει υπό τον πλήρη έλεγχό του την κατάσταση.

    • Τα χρόνια ιατρικά προβλήματα ή διάφοροι άλλοι παράγοντες ευπάθειας που πιθανόν να υφίστανται μέσα σε μια οικογένεια, αποτελούν ένα ακόμη υπερμεγέθες οικονομικό και συναισθηματικό βάρος και πρόβλημα για την οικογένεια, προκαλώντας κρούσματα ενδοοικογενειακής βίας.

    • Η έλλειψη ικανοτήτων διαπαιδαγώγησης και φροντίδας των παιδιών από τους γονείς τους ή και η αδιάκοπη σύγκρουση των γονικών ρόλων είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε δυσάρεστες καταστάσεις, οι οποίες ξεκινούν ως μηδαμινής σημασίας πειθαρχικά ζητήματα και καταλήγουν σε βία μέσα στην οικογένεια.

    • Η κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών (πχ. ναρκωτικών) θεωρείται  επίσης ένας αιτιολογικός παράγοντας σε συνάρτηση με την ύπαρξη οικονομικών και ψυχολογικών προβλημάτων μέσα στην οικογένεια. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, όπου υπάρχει επαναλαμβανόμενη εξάρτηση από ουσίες, η βία αποτελεί συχνά απαντημένη συμπεριφορά, ενώ η ίδια η εξάρτηση χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για την κακοποίηση, η οποία απαγορεύεται από τις υφιστάμενες κοινωνικές αρχές και αξίες.

    • Η διαρκής σύγκρουση μεταξύ των μελών της οικογένειας σε σχέση με τις καθημερινές δραστηριότητες, φαίνεται να ενοχοποιείται σ’ έναν μεγάλο βαθμό, σχετικά με την εμφάνιση του φαινομένου της βίας μέσα στην οικογένεια.

Συμπερασματικά, μια σειρά προβλημάτων φαίνεται να είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση βίαιης και πολλές φορές ακραίας συμπεριφοράς μεταξύ των μελών μιας οικογένειας.

Τρόποι αντιμετώπισης αλλά και εξάλλειψης του φαινομένου της βίας:
α) Σε θεωρητικό επίπεδο: 
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού βασική προϋπόθεση είναι η κατανόηση των αιτιών που το δημιουργούν και στη συνέχεια η αναζήτηση των κατάλληλων λύσεων. Όμως, κατά πόσο αυτό βοηθά πραγματικά και ουσιαστικά κάποιον που έχει υποστεί τη βία και αναζητεί απελπισμένα άμεσους τρόπους επίλυσης του προβλήματος;
β) Σε πρακτικό επίπεδο:

    • Το θύμα οφείλει να δηλώσει το περιστατικό στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής του ζητώντας βοήθεια. Το προσωπικό της Αστυνομίας είναι ενημερωμένο σχετικά με το πως μπορεί να βοηθήσει ένα κακοποιημένο άτομο.

    • Να απευθυνθεί (αν και εφόσον έχει δεχθεί σωματική κακοποίηση) στο κοντινότερο νοσοκομείο, αναζητώντας βοήθεια και αναφέροντας επακριβώς το περιστατικό,ώστε να λάβει τις πρώτες βοήθειες ή σε ιατροδικαστική υπηρεσία για να πιστοποιηθεί η κακοποίηση. Στη συνέχεια, το άτομο μπορεί να κινηθεί και σε νομικό επίπεδο.

    • Να απευθυνθεί στις εξειδικευμένες Κοινωνικές Υπηρεσίες που υπάρχουν και οι οποίες έχουν εφοδιαστεί με ειδικευμένο προσωπικό στο χειρισμό περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας για τη λήψη συμβουλευτικής και ψυχολογικής στήριξης.

Πολλοί ρωτούν και ενδιαφέρονται να μάθουν, αν υπάρχει, οριστική λύση για την εξάλλειψη του προβλήματος και επαναφορά των μελών της οικογένειας σε προγενέστερους ενδεχομένως  υγιείς τρόπους συμπεριφοράς: η απάντηση, που δίνουν οι επιστήμονες στο ερώτημα αυτό έχει άμεση σχέση με το βαθμό δέσμευσης των μελών της οικογένειας για ουσιαστική προσπάθεια μέσα από την παρακολούθηση ενός προγράμματος οικογενειακής θεραπείας για την αντιμετώπιση περιστατικών ενδοικογενειακής βίας.
Εν κατακλείδι, η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και συνήθη στις μέρες μας φαινόμενα, των οποίων οι συνέπειες έχουν αντίκτιπο και επηρεάζουν αρνητικά την κοινωνία. Οι επιστήμονες που ασχολούνται και μελετούν ευρύτερα το εν λόγω φαινόμενο έχουν περιγράψει αναρίθμητες λύσεις με σκοπό την αντιμετώπιση αλλά και γιατί όχι και την εξάλειψη αυτού του φαινομένου, οι οποίες ενδέχεται να ανταποκριθούν στο αίτημα βοήθειας του οποιουδήποτε θύματος της ενδοοικογενειακής βίας.

Να θυμάστε:
*       Πάντα υπάρχει τρόπος να πούμε ΟΧΙ στη βία και ΝΑΙ στη ζωή !!!

                                      
Πηγές:
2)      A.Giddens Η βία στην οικογένεια, Gutenberg, Αθήνα 2002 (σελ. 239)
3)      Β.Αρτινοπούλου, Ενδοοικογενειακή Κακοποίηση Γυναικών, Νομική Βιβλιοθήκη 2006 (σελ. 55-60)
4)       www.acrobase.gr
5)      www.wikipedia.com
6)      www.unicef.gr